อยุธยา  กระหนกหัสตร์ เปิดตำนานอนุรักษ์สืบสานภูมิปัญญาไทยผ้าไหมยกแห่งกรุงศรีอยุธยา

อยุธยาเมืองกรุงเก่า คเณษฯ กลายเป็นครูผู้สืบสานตำนานผ้าไหมยกลายของอยุธยาไปเสียแล้ว รวมถึง เป็นครูแห่งศูนย์เรียนรู้การทอผ้า ครูภูมิปัญญาไทย/กลุ่มทอผ้ายกอยุธยา เจ้าของแบรนด์ “กระหนกพัสตร์” บริบทการทำงานของเราต่อเนื่องจากรัชกาลที่ 9 สู่รัชกาลที่ 10 และกว่าจะได้ผ้าแต่ละผืน ไม่ใช่เรื่องง่าย  เพราะทุกวันที่ทอ น้ำตาร่วงทุกวัน

       นายคเณษ นพณัฐเมทินี ปัจจุบัน อายุ 52 ปี   เป็นคนอยุธยาเชื้อสายมลายู  ต้นตระกูลทอผ้าซอแกะฮ์ หรือ คนอยุธยาเรียกว่า ผ้ายกทอง ปัจจุบัน นายคเณษ ฯ กลายเป็นครูผู้สืบสานตำนานผ้าไหมยกลายของอยุธยาไปเสียแล้ว รวมถึงเป็นครูแห่งศูนย์เรียนรู้การทอผ้า  ครูภูมิปัญญาไทย/กลุ่มทอผ้ายกอยุธยา เจ้าของแบรนด์ “กระหนกพัสตร์” นายคเณษฯ ถือว่าเป็นผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญในการทอผ้าไหมหลากสีหลากลวดลาย  เริ่มตั้งแต่การปลูกหม่อนเลี้ยงไหม และสาวไหม จนถักทอเป็นผืนผ้า ด้วยไหมหยาบเนื้อดี สีต่างๆ ที่ฉาบทาผืนผ้าไหมล้วนเป็นสีธรรมชาติที่มีสีสันสดใส  อันมีที่มาจากสีไม้ต่างๆ อาทิ  ไม้ขนุน ครั่ง  ผลมะเกลือ   เปลือกต้นมะพูด และเปลือกผลทับทิม  ส่งผลให้ประหยัดทั้งเงินและเวลา แต่ได้ผ้าลายใหม่ๆ ที่ชนะเลิศระดับโลกมาแล้ว  ล่าสุด ศูนย์เรียนรู้แห่งนี้ตั้งอยู่ที่  ตำบลพยอม  อำเภอวังน้อย  จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

      หากจะพูดถึงดอกดารารัตน์ เป็นดอกไม้ที่มีรูปทรงเป็นมงคล จึงมีการออกแบบเป็นลายดอกไม้ 4 กลีบ สื่อความหมายถึงการทรงงานของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ทรงบำบัดทุกข์บำรุงสุขให้พสกนิกรทั่วทั้งประเทศ  และด้วยแรงบันดาลใจจากการทอผ้านี้ นายคเณษฯ ได้มีโอกาสอ่านพระราชประวัติของพระองค์ท่าน เมื่อครั้งทรงมอบ “ดอกแดฟโฟดิล” (daffodil) หรือ ดอกดารารัตน์ ให้สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อครั้งประทับที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ แม้กระนั้น...ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ดอกดารารัตน์  ได้ถูกนำมาเป็นต้นแบบของดอกไม้จันทน์อีกด้วย

      สำหรับคอลเล็กชั่น จะเป็นผ้าทอสีดำย้อมจากผลมะเกลือ เป็นวัตถุดิบจากธรรมชาติ เป็นลายลิมิเต็ดอิดิชั่นที่มีเพียง 9 ผืนในโลก จนได้รับการรับรองลิขสิทธิ์จากกรมทรัพย์สินทางปัญญา เมื่อปี 2559 นั่นเอง ซึ่งนายคเณษฯ ถือได้ว่าเป็นผู้ที่ออกแบบลายผ้าทอยกไหมลายดอกดารารัตน์ ด้วยหัวใจแห่งความจงรักภักดี และเป็นนักออกแบบลายผ้า ประกอบกับ เป็นคนทอผ้าตั้งแต่ต้นจนจบ คือ ตั้งแต่ปลูกหม่อนเลี้ยงไหม จนทอเป็นผืนผ้า  นอกจากนายคเณษฯ จะเป็นนักออกแบบแล้ว  ได้แบ่งเวลาไปทำงาน “จิตอาสา” อีกบทบาทหนึ่ง  และด้วยกิจกรรม “จิตอาสา”  จึงทำให้มีแรงบันดาลใจให้ตนเองจัดทำคอลเล็กชั่นลายดอกดารารัตน์  เป็นคอลเล็กชั่นที่ 2  เพื่อเฉลิมฉลองในโอกาสมหามงคล พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร  ขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 10 แห่งราชวงศ์จักรี

      โดยเป็น “ผ้าไหมทอยกทอง-ยกไหม ลายดอกดารารัตน์” สีเหลืองทองอร่ามงดงาม เป็นสีของดอกแดฟโฟดิล ที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานให้สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ขณะเดียวกัน ในหลวงรัชกาลที่ 10 มีสีประจำพระองค์สีเดียวกับรัชกาลที่ 9 นายคเณษฯ จึงฟื้นลายดอกดารารัตน์ขึ้นมาอีกหนึ่งคอลเล็กชั่น เพื่อเฉลิมพระเกียรติในโอกาสเสด็จขึ้นครองราชย์ โดยทอลายดอกดารารัตน์ขึ้นใหม่ เป็นลิมิเต็ดอิดิชั่น 10 ผืนในโลก ใช้สีหลักโทนสีเหลือง ย้อมจากเปลือกต้นมะพูด และเปลือกผลทับทิม เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร  28 กรกฎาคม 2563 นายคเณษฯ ได้จัดทำผ้าทอยกไหมลายดอกรวงผึ้ง ดอกไม้ประจำพระองค์อีกหนึ่งคอลเล็กชั่น เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระองค์ท่าน  ทว่า....ทุกเส้นไหมที่ถักทอ โดยนายคเณษฯ ล้วนมีความประณีตวิจิตรบรรจง พิถีพิถัน รังสรรค์ด้วยหัวใจแห่งความจงรักภักดี ถือเป็นบุคคลตัวอย่างที่น่ายกย่องให้เป็นบรรพบุรุษที่ยังคงสืบสานตำนานผ้าไหมยกแห่งกรุงศรีอยุธยา